Tijdens een strenge vorstperiode met temperaturen die langdurig tot onder het vriespunt dalen, kunnen vogels het zwaar te verduren krijgen. Normaal gezien sterven vogels in onze streken niet van de kou, maar een langdurige voedselschaarste verzwakt hen en verstoort de stofwisseling. Zij lopen dan meer kans op allerlei ziekten. Dit is vooral tijdens langdurige vorstperiodes en sneeuwval. De dagen zijn kort en daardoor ook de beschikbare tijd om het nodige voedsel bijeen te zoeken. Bovendien hebben vogels ook nog een hoger calorieverbruik, zodat hun vetreserves sneller uitgeput geraken. Ze moeten genoeg energiereserve hebben om gedurende de koude nachten hun temperatuur op peil te houden.

Zo omstreeks de Kerst begint de tijd voor de wintervoedering van de vogels. Tot die tijd zijn er nog genoeg bessen, insecten, larven enz. in de vrije natuur te vinden en het is juist wel goed dat veel schadelijke insecten op die manier worden opgeruimd. Na die tijd, en vooral bij strenge vorst, moet er worden gevoerd. Gooi geen massa’s voedsel tegelijk neer, het trekt muizen, ratten en katten aan. Te vroeg voeren heeft dus geen zin, ook al omdat de vogels verleid worden om niet naar het zuiden te trekken!

Voor de winter hebben de (meeste) vogels een vetreserve opgebouwd door extra veel te eten. Bij strenge winters raken ze echter al gauw door deze vetreserve heen. Bij hevige sneeuwval, wanneer een groot deel van het voedsel onbereikbaar wordt, kan er een gevaarlijke situatie ontstaan. Het zoeken naar voedsel is immers veruit de belangrijkste bezigheid van vogels om te overleven. Met een lichaamstemperatuur van meer dan 40° C hebben ze veel calorieën nodig, vooral de kleinere vogelsoorten. Een koolmees bijvoorbeeld verorbert elke dag ongeveer haar eigen gewicht aan voedsel. Hulp van de mens is dan geen overbodige luxe.

 

Enkele voedertips

Voederen mag op bescheiden schaal vanaf november (bijvoorbeeld met zaden), maar het is pas echt nodig als het langdurig vriest en/of sneeuwt. Voer niet meer in maart (bouw het voeren wel gelijkmatig af). Haal pinda’s pindabollen en zaden tijdig weg. U voorkomt zo dat vogelouders dit aan hun jongen voeren: de jongen zullen pinda's en zaden niet kunnen verteren en daardoor overlijden. Ook zal dit voer voor jonge vogels te eenzijdig uitpakken

Strooi het voer op een voedertafel maar strooi ook op de grond voor vogels als mus, winterkoning en roodborst. Voer niet teveel tegelijk en liefst ’s ochtends en tegen het einde van de middag.

Probeer als het vriest ook water aan te bieden (is even belangrijk als voedsel!), maar zorg ervoor dat u het regelmatig ververst. Wanneer het gesneeuwd heeft, is het niet nodig voor water te zorgen. Let op dat vogels niet in het drinkbakje kunnen badderen. Hun natte verenpak zal bevriezen en de vogel sterft aan onderkoeling/bevriezing. Geef geen lauw water en voeg geen suiker of zout toe!

Voorkom bevriezing van vogels in drinkwater door drinkbakjes af te dekken met gaas, drinken te verstrekken door vergruisde ijsblokjes te serveren, het water NIET in metalen of ijzeren drinkbakjes te verstrekken (vogels vriezen daaraan vast!) en het drinkbakje op een windvrije plek neer te zetten.

Voer geen margarine of boter, die werken als laxeermiddel. Geef nooit zoutjes, voer met smaakstoffen, ongekookte rijst, spekrandjes of droge kokosnoot. Dit kan gevaarlijk zijn voor vogels. Plaats het voer ver genoeg van plaatsen waar katten kunnen opduiken. Voedsel dat makkelijk bevriest, zoals appels, voedert u best als geheel en niet in kleine stukjes.

Voeder vooral ‘natuurlijk’, met zonnebloempitten, zaadjes, noten en dergelijke. Vermijd chemische producten, zoals margarine.

 

Recept Vetbollen

Smelt drie pond ongezouten rundvet in een pan. Wacht tot het warm is, maar niet heet! Voeg daar al roerend een mengsel van 6 ons gebroken hennepzaad en maanzaad en 3 ons zonnepitten aan toe. Giet de warme brij in een vorm, bijvoorbeeld een blikje, een melkkarton of een theeglas. Leg daarin, voordat de brij stolt, een stevige katoenen draad die ruim uitsteekt. -Zodra de massa hard is geworden, kunnen de bollen buiten aan de draad worden opgehangen. Soms is de vetbol moeilijk uit de vorm los te krijgen. Een melkkarton kan rondom worden afgescheurd; houd een theeglas of blik even in heet water, de vetbol komt dan gemakkelijk los. Uiteraard kunnen naar eigen inzicht ook kleinere hoeveelheden worden gebruikt.

 

Wie meer wil weten over een verstandige wintervoeding kan meer informatie vinden op www.baaij-hoveniers.nl/informatie/vogelbescherming.htm